Lara dẫn chúng tôi tới một căn phòng nhỏ ở đằng sau căn nhà, tôi nghĩ đó là nơi nghỉ ngơi của những người giúp việc trong thời quân chủ. Nàng mang theo một chân đèn bằng đồng có hai ngọn nến còn cháy sáng và đặt trên bàn viết. Tường làm bằng những tấm ván ép gỗ thông trống trơn không trang trí, không có khăn trải giường trên tấm nệm của  chiếc giường ngủ hai tầng, tôi suýt vấp ngã trên những tấm ván lót thềm nhà đã bị cong, nhưng căn phòng thật ấm cúng. Nhìn qua mấy khung cửa sổ nhỏ thấy bên ngoài trời sáng trăng soi rõ một nhà kho nhỏ để chứa dụng cụ làm vườn và một chiếc xe cút kít nằm nghiêng một bên trên nền tuyết.

Tôi ngồi lên tấm nệm thấp và rà tay trên tên một người khắc trên tường. ARKADIY. Tôi thầm hỏi chẳng biết cách nay bao lâu Arkadiy đã từng sống trong căn phòng này, và bây giờ ông ta ở đâu, một cụ già đang run rẩy ở một nơi nào đó trong đêm giá lạnh hay chỉ là nắm xương tàn trong nghĩa địa nhà thờ. Ông ta xử dụng dao rất thành thạo, cái tên ARKADIY của ông khắc bằng hoa văn tinh tế trên nền gỗ sậm mầu với những nét nghiêng và vòng cong xoắn xuýt, thêm một gạch đáy mạnh mẽ nổi bật dưới hàng tên.

Lara và Kolya đồng ý với nhau một dấu hiệu – tiếng gõ của chiếc muỗng trên cái xoong để báo hiệu bao nhiêu tên Đức đến tham dự cuộc vui đêm nay. Khi nàng vừa rời khỏi, Kolya lấy cây súng ngắn ra và bắt đầu tháo rời từng bộ phận, bày cẩn thận từng cái trên bàn viết, kiểm soát xem có gì hư hỏng không và lau chùi sạch sẽ bằng cánh tay áo của hắn trước khi ráp lại.

“Mày đã bắn ai bao giờ chưa?” tôi hỏi hắn.

“Tao không biết nữa”

 “Thế nghĩa là sao?”

“Nghĩa là tao đã bắn cây súng trường hàng trăm lần, có thể một viên đạn nào đó đã trúng ai, tao không biết.” Hắn nạp băng đạn trở lại vào báng cây súng tự động. “Khi tao bắn Abendroth, chắc chắn tao sẽ biết.” 

“Có lẽ chúng mình nên rời khỏi đây bây giờ.”

“Chính mày là người muốn vào đây mà.”

“Chúng mình chỉ cần nghỉ ngơi và ăn uống. Bây giờ tao thấy khỏe lắm rồi.”

Hắn quay lại nhìn. Tôi đang ngồi trên giường, hai tay dấu dưới đùi, áo khoác ngoài banh ra phía sau.

“Có thể tám đứa chúng nó đến,” tôi nói. “Chúng ta có mỗi một cây súng.”

“Và một con dao.”

“Tao không thể ngừng nghĩ về Zoya.”

“Vậy thì tốt lắm,” hắn nói. “Hãy nghĩ đến cô ta khi mày thọc lưỡi dao vào bụng nó.”

Hắn ném cái áo khoác ngoài trên chiếc nệm cao nhất và leo lên đó, ngồi bắt tréo chân, để cây súng bên cạnh. Hắn lôi cuốn sổ nhật ký ra từ túi áo khoác. Cây viết chì chỉ còn lại bằng một cái móng tay , nhưng hắn ghi nốt nhanh như bình thường.

“Tao không làm nổi,” tôi nói, sau một hồi yên lặng. “Tao không nghĩ rằng có thể đâm lưỡi dao vào bất kỳ ai.”

“Vậy thì tao phải bắn hết cả lũ chúng nó. Đã bao lâu rồi nhỉ, 11 ngày từ khi tao đi cầu lần cuối? Mày nghĩ kỷ lục là bao nhiêu?”

“Có thể dài hơn thế nhiều.”

“Tao tự hỏi không biết nó sẽ như thế nào khi cuối cùng tống nó ra được.”

“Kolya … Tại sao mình không bỏ đi thôi? Dẫn mấy con nhỏ ấy về thành phố. Mình làm được mà. Bọn họ có nhiều thức ăn mình có thể mang theo. Máu sẽ luân lưu điều hòa trở lại. Mang thêm nhiều chăn ấm.”

“Hãy nghe tao nói. Tao biết mày sợ hãi. Mày có quyền sợ hãi. Chỉ những đứa điên khùng mới bình tĩnh ngồi trong căn nhà biết rằng bọn Einsatzgruppen sắp sửa tới. Nhưng mà đó là cái chúng mình hằng mong đợi. Đúng đêm nay. Chúng đang muốn đốt rụi thành phố của chúng ta; để chúng ta đói đến chết. Nhưng chúng ta là hai cục gạch của thành phố Piter. Không ai có thể thiêu rụi cục gạch, hay bắt cục gạch nhịn đói tới chết  được.

Tôi ngắm cái hứng nến trong chân đèn, ngắm những bóng đen phản chiếu nhảy nhót trên trần nhà.

Cuối cùng tôi hỏi hắn: “Mày nghe những lời ấy từ đâu vậy?”

“Câu nào, những cục gạch? Ông Thiếu Úy của tao. Sao vậy? không thích thú hả?”

“Mày nói năng được lắm cho đến khi tao nghe câu ấy.”

“Tao thích những cục gạch. ‘Không ai có thể thiêu rụi cục gạch, hay bắt cục gạch nhịn đói tới chết  được.’ Hay lắm. Nhịp nhàng lắm.”

“Cũng cái ông Thiếu Úy đã đạp trúng mìn phải không?”

“Đúng vậy, tội nghiệp. Thôi quên chuyện những cục gạch đi. Tao hứa với mày, chú sư tử nhỏ, chúng ta không chết ở đây đâu. Chúng ta sẽ giết vài tên lính Đức và chúng ta sẽ tìm được trứng gà. Tao có chút máu Gypsy; có thể tiên đoán được tương lai.”

“Đừng có xạo, mày làm gì có chút máu Gypsy nào trong người.”

“Tao sẽ năn nỉ xin Đại Tá mời chúng ta dự lễ cưới con gái Ông ta.”

“A. Mày yêu cô bé rồi.”

“Đúng vậy. Tao tin rằng tao thật sự yêu nàng. Nàng có thể chỉ là con chó khờ, nhưng tao yêu nàng. Tao muốn cưới nàng và nàng chẳng bao giờ phải nói một tiếng nào. Nàng không cần nấu ăn cho tao; nàng không phải đẻ con cho tao. Chỉ cần trượt tuyết thoát y trên sông Neva, đó là tất cả cái gì tao muốn. Quay vài vòng trên cái miệng há hốc của tao.”

Nó làm tôi quên sự sợ hãi trong vài giây, nhưng chẳng được lâu. Tôi không nhớ được có khi nào tôi đã không sợ hãi, nhưng tối hôm đó, sự sợ hãi ghê gớm hơn từ trước tới nay. Có nhiều khả năng làm tôi sợ hãi. Có thể tôi sẽ xấu hổ vì hèn nhát lần nữa, hành động rụt rè trong khi Kolya sắp phải chiến đấu với tụi Đức – chỉ khác là lần này tôi biết chắc hắn sẽ chết. Có thể tôi sẽ phải trải qua những đau đớn mà Zoya đã bị hành hạ, những răng cưa sẽ gặm nhấm qua da thịt và xương cốt của tôi. Và phần lớn là sự chết. Tôi không thể hiểu được nhiều người cho rằng sự sợ hãi lớn nhất của họ là nói chuyện trước công chúng, nhền nhện, hay những khủng hoảng nhỏ nhoi khác. Có cái gì đáng sợ hơn là sự chết? Tất cả những cái khác đều cho ta một lối thoát: Một người bại xụi vẫn có thể đọc Dickens; một kẻ lãng trí vẫn có những giây phút ngắn ngủi cảm nhận vẻ đẹp điên khùng.

Tôi nghe tiếng cọt kẹt của những chiếc lò so nệm ngủ, nhìn lên thấy Kolya nhoài người ra khỏi tấm nệm và nhìn xuống tôi, mái tóc vàng lòa xòa rũ xuống. Hình như hắn đang lo lắng cho tôi, bỗng nhiên tôi muốn khóc. Chỉ còn mỗi một người đã thông cảm sự sợ hãi của tôi, mỗi một người biết tôi vẫn còn sống sót và tôi sẽ có thể chết đêm nay, chính là tên lính đào ngũ xa lạ, khoác lác, chỉ mới gặp cách nay ba hôm, một đứa con Cossacks, người bạn cuối cùng của tôi.

“Cái này sẽ làm mày vui vẻ hơn,” hắn nói đồng thời liệng vào lòng tôi một bộ bài tây.

Thoạt nhìn nó cũng giống như những cỗ bài khác, cho đến khi tôi lật mặt kia lên. Mỗi cây bài là một hình đàn bà. Có những hình khỏa thân hoàn toàn, có những hình chỉ mang dây lưng và nịt ngực có viền đăng ten, những trái đào tiên vĩ đại chường hẳn ra ngoài bàn tay nâng ngực, những cặp môi hé mở trước ống kính.

“Tao tưởng phải đánh bại mày trong ván cờ vua mới có những thứ này.”

“Nhẹ tay nhé.  Đừng làm quăn mấy cái góc. Những thứ này gởi đến từ tận Marseille đó.”

Hắn ngó tôi xào qua những quân bài hình khỏa thân, mỉm cười thấy tôi chú ý đến một vài mẫu người.

“Thế nào, còn những cô gái ở đây thì sao? Bốn người đẹp. Chúng ta sẽ thành người hùng sau đêm nay, mày có nhận ra điều này chưa? Bọn họ sẽ mê chúng ta tít thò lò đấy, mày thích em nào? “

“Sau đêm nay, chúng mình đã chết mất rồi còn gì.”

“Ông bạn ơi, thành thật mà nói, đừng có cái giọng đó nữa.”

“Tao nghĩ, tao thích cái cô be bé với cánh tay tròn ủm.”

“Galina? Được lắm. Cô nàng giống như một con bê con, nhưng mà cũng tốt thôi, tao thông cảm với mày.”

Hắn im lặng một lúc lâu trong khi tôi chiêm ngưỡng tấm hình một cô gái ở trần, mặc quần cỡi ngựa, đang phát chiếc dây đuổi bò. 

“Nghe đây, Lev, sau khi mọi sự xong xuôi đêm nay, hứa với tao mày sẽ làm quen với con bê con của mày nghe. Đừng chạy trốn như thằng bé mắc cỡ nghe. Tao nói chuyện đàng hoàng đó. Con bé thích mày. Tao thấy em nhìn mày đắm đuối.”

Tôi biết chắc rằng Galina chẳng hề nhìn tôi như vậy. Cô ta nhìn Kolya thì có, cả bọn con gái đều nhìn hắn, hắn hiểu rất rõ mà.

“Thế còn thờ ơ một cách có tính toán thì sao? Mày nói trong truyện The Courtyard Hound, bí quyết để chiếm trái tim người đàn bà…”

“Có một điều khác biệt giữa lãnh đạm và lôi cuốn một người đàn bà. Mày cám dỗ nàng với sự bí ẩn. Nàng muốn mày theo đuổi nàng, nhưng mày chỉ chạy vòng vòng chung quanh thôi. Cách làm tình cũng vậy. Những kẻ tay mơ chỉ muốn tụt quần nàng ra và đẩy cái đó vào trong nàng như cố gắng phóng cái lao vào con cá vậy. Nhưng người từng trải biết cách đùa giỡn, vòng vo bên nàng, khi ẩn khi hiện, lúc gần lúc xa.”

“Kế này thật hay,” tôi nói, trong khi cầm một cây bài có hình người đàn bà đang trong tư thế đấu bò, tay cầm chiếc áo choàng màu đỏ, chẳng mặc gì cả trừ chiếc mũ montera trên đầu.       

“Đó là hình tao thích nhất. Khi tao bằng tuổi mày, chắc phải xả ra đầy hai chục chiếc bít tất khi ngắm nàng.”

“Trong cuốn Sự Thật Cho Những Kẻ Khai Phá có nói rằng, thủ dâm làm hỏng tinh thần cách mạng.”

“Không nghi ngờ gì nữa. Nhưng mà như Proudhon đã nói …”

Tôi không bao giờ được biết Proudhon đã nói gì. Hai tiếng leng keng của chiếc muỗng đồng gõ trên chiếc bình cũng bằng đồng, cắt ngang lời nói của Kolya. Cả hai chúng tôi đồng ngồi bật dậy trên giường.

“Chúng nó đến sớm,” hắn thì thầm.

“Chỉ có hai đứa thôi.”

“Chúng chọn lầm đêm đến đây với rất ít đồ phụ tùng.” Khi vừa nói ra, tiếng gõ lại vang lên – một, hai, ba, bốn.

“Sáu,” tôi nói nhỏ.

Kolya vung chân ra cạnh nệm và nhẹ nhàng nhảy xuống đất, cây súng ngắn trong tay. Hắn thổi tắt ngọn nến, nheo mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, nhưng chúng tôi ở căn phòng đối nghịch với cửa chính, nên chẳng thấy gì. Chúng tôi nghe tiếng cửa xe đóng rất mạnh.

“Mình sẽ làm như thế này,” hắn nói với tôi, nhỏ nhẹ và trầm tĩnh. “Chúng ta chờ đợi. Để chúng thư thả, ấm áp, uống vài ly rượu. Chúng sẽ cởi quần áo ra, nếu mình may mắn, chúng sẽ không có súng ống trong tầm tay. Nhớ rằng, chúng không đến đây để bắn nhau. Chúng đến đây để hưởng khoái lạc, thưởng thức mấy cô gái. Mày có nghe không? Chúng ta có lợi thế.”

Tôi gật đầu. Mặc hắn nói gì đi nữa, tôi tính nhẩm trong đầu thấy chỉ toàn là bất lợi. Sáu tên Đức và hai đứa tôi. Mấy đứa con gái có giúp chúng tôi không? Họ đã chẳng động chân tay giúp Zoya, nhưng họ có thể làm gì được cho Zoya?  Sáu tên Đức và tám viên đạn trong khẩu súng ngắn Tokarev. Hy vọng Kolya là tay thiện xạ. Sự sợ hãi như dòng điện lan ra trong cơ thể tôi, làm bắp thịt tôi co rút và miệng tôi khô khốc. Tôi cảm thấy mình tỉnh táo hơn bao giờ hết. Trong lúc này, tại căn nhà của nông trại ngoại ô thị trấn Berezovka, tôi đang sống những giây phút thực đầu tiên của cuộc đời và tất cả những gì xảy ra trước đó chỉ là một giấc ngủ chập chờn. Các giác quan của tôi nhậy bén hơn một cách phi thường, cho tôi những tin tức cần thiết để đối phó với sự biến động. Tôi có thể nghe được tiếng lạo xạo của những đôi giày ủng đạp trên tuyết đông cứng. Tôi có thể ngửi được mùi lá thông cháy trong lò sưởi, đó là cách người ta thường làm để ướp mùi thơm trong nhà.

Tiếng súng trường làm chúng tôi giật mình. Chúng tôi đứng im lặng trong bóng tối, cố suy đoán xem cái gì đang xảy ra. Vài giây sau, nhiều tiếng súng nữa tiếp theo. Tiếng lính Đức hét lên gọi nhau, hoảng hốt, lẫn lộn.

Kolya chạy tới cửa cái. Tôi muốn bảo hắn khoan đã, để nhắc nhở hắn về kế hoạch hành động của chúng tôi là chờ đợi, nhưng tôi không muốn bị cô lập trong khi súng nổ ran ngoài kia và bọn Đức gào thét những tiếng tục tỉu.

Chúng tôi chạy ra đại sảnh và lăn xuống đất khi một viên đạn xuyên qua chiếc cửa sổ song sắt. Bốn cô gái đã nằm xấp trên nền nhà, hai tay che mặt để tránh bị mảnh kiếng văng trúng .

Tôi đã sống trong cảnh chiến tranh hơn nửa năm, nhưng chưa bao giờ giáp mặt với chiến trận như thế này và không có ý niệm ai đang đánh nhau ngoài kia. Tôi có thể nghe được tiếng nổ chát chúa của khẩu súng máy ở ngay bên ngoài nhà. Tiếng súng trường nổ cắc bụp dường như từ ngoài bìa rừng. Đầu đạn nện vào tường đá của căn nhà.

Kolya bò tới gần Lara và huých khuỷu tay vào nàng.

“Ai đã bắn chúng nó vậy?”

“Tôi không biết.”

Chúng tôi nghe tiếng xe nổ máy. Cửa đóng mạnh, và chiếc xe vọt đi, bánh xe quay tít trên tuyết. Tiếng súng trường càng khẩn cấp hơn, liên tiếp nhau, đạn xuyên qua cửa sắt khác xa với tiếng chạm trên mặt tường đá.

Kolya lom khom len lỏi về phía cửa chính, đầu cúi thấp hơn khung cửa sổ. Tôi lần theo hắn. Chúng tôi quỳ gối dựa vào cánh cửa chính. Kolya kiểm soát lại cây súng của hắn lần cuối. Tôi rút con dao găm ra khỏi bao da cột dưới cổ chân. Tôi biết tôi trông thật buồn cười khi cầm con dao đó, giống như một chú bé con cầm con dao cạo râu của cha mình. Kolya nhếch mép nhìn tôi như thể hắn sắp sửa cười to nhạo báng tôi. Tôi nghĩ bụng, thật lạ lùng. Tôi đang ở giữa chiến trường, và tôi biết mình đang loanh quanh suy nghĩ rằng tôi trông thật khờ dại với con dao găm cầm trong tay trong khi tất cả những người khác đều có súng trường hay súng máy. Ngay lúc này, đang khi đạn bay chằng chịt như một bày ong vò vẽ vỡ tổ, tôi cũng không thoát khỏi sự suy nghĩ loanh quanh trong đầu.

Kolya đặt tay trên nắm cửa và xoay từ từ.

“Khoan đã,” tôi nói. Chúng tôi đứng yên trong vài giây. “Yên lặng cả rồi.”

Cuộc đấu súng đã ngưng lại thình lình. Tiếng máy xe vẫn nổ đều đặn, nhưng không nghe tiếng bánh xe lăn. Tiếng nói của bọn Bọn Đức cũng thình lình yên lặng  như tiếng đạn nổ. Kolya liếc nhìn tôi và từ từ mở cửa, chỉ hé ra một chút đủ để dòm ra ngoài. Trăng cao và sáng vằng vặc, soi rõ mặt đất hung hiểm: Lính cảm tử Đức Einsatzkommandos trong áo choàng màu trắng nằm dài úp mặt trên tuyết và một chiếc xe Kubelwagen lăn từ từ trên lối đi đầy tuyết, cửa sổ bị bể, máy bốc khói. Một người chết ở ghế trước, nửa mình trườn ra ngoài cửa xe, tay vẫn còn cầm cây súng ngắn bán tự động.  Chiếc xe thứ hai đậu chéo góc, bên cạnh nhà, chưa hề chuyển động. Hai tên Đức nằm giữa chiếc xe và căn nhà, đầu tuôn máu đông đặc trên tuyết. Tôi vừa nhận ra những cú bắn đó thật chính xác của một tay bắn sẻ thiện xạ, khi một viên đạn bay xuyên qua khoảng cách giữa đầu Koyla và đầu của tôi, xé gió như âm thanh phát ra từ giây đàn căng thẳng. Cả hai chúng tôi té ngửa ra và Kolya đẩy cánh cửa đóng lại bằng chiếc giầy của nó. Hắn cong hai bàn tay quanh miệng làm loa và hét qua cửa sổ bằng kính bị bể bên cạnh cửa chính.

“Chúng tôi là người Nga! Ê! Ê! Chúng tôi là người Nga!”

Vài giây yên lặng trôi qua, rồi một giọng nói trả lời từ xa:” Theo tao, mày là một tên Đức Khốn nạn!”

Kolya cười lớn, đấm vào vai tôi rất vui vẻ.

“Tôi tên là Nikolai Alexandrovich Vlasov!” Hắn hét lên qua cửa sổ. “Quê ở Engels Prospekt!”

“Tên đó thường quá, một tên Đức học tiếng Nga vài năm cũng có thể phịa ra được!”

“Engels Prospect!” một giọng nói khác la lên. “Bất kỳ thành phố khốn nạn nào trên đất Nga mà chả có.”

Kolya nắm áo tôi lắc mạnh và cười rất sảng khoái, chẳng phải nguyên cớ nào khác hơn là kích thích tố dâng cao trong huyết quản, hắn vẫn còn sống và sung sướng quá độ nên cần phải làm một cái gì đó. Hắn bò tới gần chiếc cửa sổ, tránh những miếng kiếng bể trên sàn nhà.

Hắn hét vọng ra ngoài, dùng những tiếng lóng mà chỉ những người lớn lên trên đất Nga mới hiểu nổi, diễu cợt với đám người bên bìa rừng. Cuối cùng bồi thêm một câu:” Mẹ của mấy Bố muốn làm gì thì con cũng thỏa mãn cho các mẹ!”

Im lặng một hồi lâu im lặng, nhưng Kolya dường như chẳng quan tâm. Hắn cười khúc khích tán thưởng câu nói diễu của mình, nháy mắt với tôi như là một cựu chiến binh trong trận chiến Thổ Nhĩ Kỳ đang trao đổi những lời nhục mạ với chiến hữu của mình trong nhà tắm hơi.

“Thế nào, nghe được không?” Hắn hét thật to. “Mấy bố có nghĩ rằng một người học tiếng Nga vài năm có nói được như vậy không?”

“Mày vừa nói đến mẹ nào của chúng tao vậy?” Tiếng nói có vẻ gần lại hơn.

“Không phải tay súng thiện xạ đâu, một người trong các bố là thiên tài xử dụng súng trường đó.”

“Ông bạn có mang súng trong người không?” tiếng từ bên ngoài vọng vào.

“Một cây súng ngắn Tokarev.”

“Còn ông bạn bé nhỏ thì sao?”

“Chỉ có dao găm thôi.”

“Cả hai ông bạn bước ra ngoài. Dơ tay lên cao nếu không bạn tôi sẽ bắn rụng mấy hòn bi nho nhỏ của các người đó.”

Lara và Nina đã bò ra phía trước gần cửa chính trong khi Kolya nói chuyện, áo ngủ của họ lóng lánh những mảnh kiếng vụn văng ra từ chiếc của sổ bị bắn bể.

“Họ đã giết chết hết bọn chúng?” Nina thầm thì.

“Cả 6 đứa,” tôi bảo nàng. Tôi tưởng đám con gái sẽ hài lòng, nhưng họ nhìn nhau lo âu khi biết như vậy.  Cuộc sống trong mấy tháng nay của họ đến đây là chấm dứt. Họ sẽ phải chạy trốn mà không biết sẽ ăn ngủ ở đâu. Hằng triệu người Nga cũng nói như vậy, nhưng bọn con gái này thì tệ hại hơn nhiều. Nếu tụi Đức bắt lại, họ sẽ chịu hành hạ nặng nề hơn cả Zoya.

Khi Kolya với tới nắm cửa, Lara nắm lấy chân hắn, khiến hắn phải chờ đợi một chút.

“Đừng,” nàng nói. “Bọn họ không tin anh đâu.”

“Tại sao không? Tôi là lính Hồng Quân.”

“Đúng, nhưng mà họ không phải. Chẳng có đơn vị Hồng Quân nào trong phạm vi 30 cây số chung quanh đây. Họ sẽ nghĩ anh là tên đào ngũ.”

Hăn mỉm cười và đặt bàn tay hắn trên tay nàng.

“Cô thấy tôi có giống kẻ đào ngũ không? Đừng lo. Tôi có giấy tờ đàng hoàng.”

Giấy tờ chẳng gây ấn tượng gì với Lara. Đang khi Kolya với tới nắm cửa một lần nữa, nàng bò gần lại phía cửa sổ.

“Cám ơn đã cứu chúng tôi, đồng chí.” Nàng la to lên. “Hai người trong này là bạn của chúng tôi. Làm ơn đừng bắn họ.”

 “Cô nghĩ là tôi đã bắn hụt cái đầu tóc vàng to tướng đó nếu tôi muốn nhắm vào nó. Bảo ông bạn nói chuyện diễu bước ra đây.”

Kolya mở cửa và bước ra ngoài, hai tay dơ cao lên trời. Hắn lướt mắt trên mặt tuyết nhưng vẫn không thấy đám kháng chiến quân đâu.

“Bảo cả chú bé con bước ra ngoài.”

Lara và Nina trông thật là sợ hãi cho tôi, nhưng Lara gật đầu, có ý khuyến khích tôi rằng mọi sự rồi sẽ êm xuôi thôi. Tôi bỗng cảm thấy tức giận nhất thời với cô gái: Tại sao cô không bước ra ngoài đi? Sao bọn người đó lại xuất hiện ở đây? Nếu căn nhà nông trại này bỏ trống, Kolya và tôi có lẽ đã ngủ qua đêm ở đây, sáng mai lên đường khỏe khoắn và khô ráo. Ý nghĩ đó chỉ thoáng qua đầu, tiếp theo là mặc cảm tội lỗi vì sự vô lý của mình.

Nina xiết chặt tay tôi và nhìn tôi mỉm cười. Nàng dễ dàng trở thành cô gái đẹp nhất đã mỉm cười với tôi. Tôi tưởng tượng ra cảnh đang khoe khoang với Oleg Antokolsky: Bàn tay trẳng trẻo nhỏ nhắn của Nina xiết chặt tay tao, hai hàng lông mi run rảy nhìn tao, lo lắng cho sự an nguy của tao. Thời gian trôi qua, tôi còn đang kể lể với bạn tôi, quên rằng Oleg có thể sẽ chẳng bao giờ có cơ hội để nghe câu chuyện này, chín phần nó đã bị chôn vùi dưới đống gạch vụn trên con đường Voinova rồi.

Tôi cố gượng cười với Nina, nhưng không làm nổi, đành bước ra khỏi cửa hai tay dơ cao. Từ khi cuộc chiến bắt đầu tôi đã đọc hàng trăm bài báo nói về nhũng anh hùng khi hành sự. Tất cả đều từ chối nhận họ là anh hùng. Họ là những công dân thật thà, chất phác của đất mẹ, bảo vệ Mẹ chống lại sự cưỡng hiếp của Phát Xít Đức. Trong những cuộc phỏng vấn, khi được hỏi tại sao họ đã xông thẳng vào công sự phòng thủ hay leo lến chiến xa địch để thả lựu đạn, tất cả đều trả lời họ chưa bao giờ suy nghĩ về hành động đó, mà chỉ làm điều mà bất cứ người công dân yêu nước nào cũng làm. 

Anh hùng và những kẻ dễ ngủ, có thể dứt bỏ sự suy nghĩ bất cứ lúc nào, nếu cần. Những kẻ hèn nhát và những kẻ khó ngủ, loại người như tôi, bị cản trở bởi nhũng suy nghĩ vớ vẩn trong đầu. Khi tôi bước ra khỏi cửa, tôi đã nghĩ, mình đang đứng trước căn nhà trong nông trại, ngoại ô thị trấn Berezovka, và đám quân kháng chiến ngoài kia đang chĩa những cây súng trường của họ vào đầu mình.

Nhìn Kolya, với nụ cười rạng rỡ, có lẽ hắn chẳng suy nghĩ gì cả. Chúng tôi đứng bên nhau, trong khi những kẻ thẩm vấn đứng khuất ở đâu đang nhìn chúng tôi từ đầu đến chân. Áo khoác ngoài còn để trong nhà, chúng tôi run rẩy trong đêm khuya, cơn lạnh giá thấm buốt tới xương tủy. 

“Hãy chứng minh, các cậu là cùng phía với chúng tôi.”  Tiếng nói dường như phát ra từ bên cạnh một đống cỏ phủ đầy tuyết, khi mắt tôi đã quen với ánh sáng, tôi có thể nhìn thấy một người quỳ trong bóng tối, cây súng trường nâng ngang vai. “Hãy bắn vào đầu tất cả bọn Đức.”

“Không cần phải thử như thế, chúng chết cả rồi,” Kolya trả lời.

   Khả năng biến hoàn cảnh xấu thành tệ hại của hắn không làm tôi ngạc nhiên. Có lẽ anh hùng là kẻ không nhận ra nhược điểm của mình. Nói về can đảm, thì người ta quá điên để hiểu rằng mình cũng có sinh có tử chăng? Có phải là can đảm nếu bạn quá gàn dở để biết được rằng bạn có thể chết không?

“Chúng tôi vẫn còn sống,” người kháng chiến quân nấp trong bóng tối lên tiếng, “bởi vì chúng tôi bắn cả những khi biết là bọn nó đã chết rồi.” 

Kolya gật đầu. Hắn bước lại gần chiếc xe còn đang nổ máy, chiếc xe đã dừng lại, bánh xe ngập trong tuyết cả thước.

“Chúng tôi đang ngó chừng cậu đó,” Người kháng chiến quân cảnh báo. “một viên đạn cho mỗi cái đầu.”

Kolya bắn tên lính tài xế đã chết, rồi người ngồi bên cạnh cũng đã chết. Nòng súng lóe sáng trong bóng đêm như ánh đèn flash của chiếc máy ảnh. Hắn quay đi, bước trên tuyết, dừng lại, bắn  mấy tên Đức nằm vất vưởng trên tuyết.

Đến người thứ sáu, hắn cúi xuống để nhắm nòng súng lên đầu tên lính Đức Einsatzkommando, bỗng nghe thấy cái gì. Hắn vội quỳ xuống và lắng nghe một lúc trước khi đứng dậy và la lên.

“Tên này còn sống.”

“Đó là lý do cậu sẽ phải bắn nó.”

  “Có thể nó có điều gì ích lợi muốn nói với chúng ta.”

“Nó có thể nói chuyện được không?”

Kolya lật ngửa người lính lên, nó rên nhè nhẹ, bọt màu hồng trào ra từ miệng.

Kolya trả lời “Không.”

“Bởi vì nó bị bắn trúng phổi, hãy cho một ân huệ để nó đi thôi.”

Kolya đứng lên, nhắm và bắn vào trán người lính đang hấp hối.

“Cất súng vào bao.”

Kolya làm theo lệnh, đám dân quân bước ra từ những nơi ẩn núp, sau mấy đống rạ, leo qua bức tường đá thấp ngăn chia cánh đồng, lê bước qua mặt tuyết bên bìa rừng. Một tá người với áo khoác ngoài, súng trường trên tay, hơi thở bốc lên khỏi đầu đang khi họ tiến lại gần căn nhà.

Hầu hết trông giống những nông dân, mũ lông kéo thấp gần đến chân mày, mặt to, phẳng, không thân thiện. Không mặc quân phục nào cả. Một vài người mang giày da của Hồng Quân, những người khác mang giầy nỉ xám ; vài người mang áo khoác nâu, những người khác mặc áo khoác xám. Một người ăn mặc giống như lính Phần Lan trượt tuyết, quần áo mùa đông trắng. Đi đầu là một người đàn ông có lẽ là trưởng toán, râu ria xồm xoàm cả tuần chưa cạo, che phủ  hàm, mang trên vai khẩu súng săn cũ kỹ. Sau đó, chúng tôi được biết tên ông ta là Korsakov. Ông ta có tên thật, họ thật không, chúng tôi chẳng bao giờ biết. Korsakov có lẽ chỉ là một tên giả thôi. Kháng chiến quân rất nổi tiếng về việc dấu diếm lý lịch của họ, cũng có nguyên do xác đáng. Tụi  Einsatzkommando đáp lại sự phản kháng của dân quân bằng cách xử tử trước công chúng những người thân của họ.

Korsakov và hai chiến hữu của ông ta đến gần chúng tôi trong khi những người khác lục soát mấy xác chết người Đức, lấy súng đạn, thư từ, hũ rượu và đồng hồ đeo tay. Người đàn ông trong bộ đồ trượt tuyết, quỳ xuống bên cạnh một xác chết và cố tháo chiếc nhẫn cưới từ ngón tay xác chết. Chiếc nhãn không tháo ra được, anh ta bèn đút ngón tay vào miệng. Khi thấy tôi nhìn, hắn nháy mắt, rút ngón tay ướt ra khỏi miệng và kéo chiếc nhẫn ra.

“Đừng để ý đến bọn họ,” Korsakov lên tiếng khi thấy tôi nhìn sự việc đang xảy ra. “Hãy chú ý đến tôi, tại sao các cậu lại đến đây?”

“Họ đến đây để chỉnh đốn kháng chiến quân du kích.” Nina nói. Nàng ta và Lara đã bước ra ngoài căn nhà, chân trần, đứng khoanh tay, tóc lộng gió.

“Phải vậy không? Bộ chúng tôi trông vô trật tự lắm sao?”

“Hai anh ấy là bạn. Ho sẽ giết tụi Đức nếu các anh không đến kịp.”

“Các cậu ấy định làm thế sao? Tử tế nhỉ.? Ông ta quay đi và hỏi đám dân quân đang lục soát xác chết trong xe. “Có tìm được gì không?”

“Cá nhỏ thôi,” một người có râu rậm trả lời, vừa dơ cao cái huy hiệu gỡ ra từ cổ áo của người sỹ quan Đức. “Thiếu úy và Trung Úy.”

Korsakov nhún vai và quay lại nhìn Nina, thẩm đoán cặp chân trần nhợt nhạt và hình dạng cái hông của nàng dưới chiếc áo ngủ.

“Đi vô nhà,” ông ta bảo nàng. “Mặc quần áo vô. Bọn Đức chết cả rồi, cô không cần phải làm điếm nữa.”

“Đừng gọi tôi như vậy.”

“Tao gọi bằng bất cứ tên gì tao muốn. Đi vào trong.”

Lara cầm tay Nina và lôi cô ta vào trong nhà. Kolya nhìn họ đi khuất rồi quay lại nói với người chỉ huy.

“Anh tàn nhẫn quá, đồng chí.”

“Tôi không phải đồng chí với cậu. Và nếu tôi không hành động, chắc lúc này mấy thằng lính Đức đó đang ngủ với chúng nó.”

“Cá mè một lứa…”

“Câm miệng lại. Mày mặc đồng phục Hồng Quân, nhưng không chiến đấu với Hồng Quân. Mày là thằng đào ngũ phải không?”

“Chúng tôi đến đây với nhiệm vụ đặc biệt. Tôi có giấy tờ trong túi áo khoác, trong nhà.”

“Bất cứ đứa nào đi theo địch mà tao bắt được, cũng có giấy tờ.” 

“Tôi có ủy nhiệm thư của Đại Tá Grechko, mật vụ NKVD, ra lệnh cho chúng tôi đến đây.”

Korsakov cười và quay sang hỏi đám dân quân.

“Đại tá Grechko, ông ta có quyền gì ở đây nhỉ? Tôi thích những tên cảnh sát ở trong thành phố và ra lệnh cho chúng tôi.”

Một người trong bọn họ, cao nhòng, đôi mắt rất gần nhau, đứng cạnh ông ta cười lớn, nhe ra hàm răng xấu xí. Người kia không cười, hắn mặc bộ đồ ngụy trang mùa đông, với những xoáy tròn màu trắng và nâu và một cái vòm lá cây chết. Cặp mắt của hắn hiện rõ dưới cái vành mũ lông thỏ. Hắn nhỏ người, nhỏ hơn cả tôi, và còn rất trẻ, không thấy dấu vết một cọng râu nào trên đôi gò má hồng hào. Nét mặt thanh tú, sự xếp đặt trên khuôn mặt đâu ra đó, môi đầy đặn, cong lên như đang nở một nụ cười trong khi hắn nhìn chòng chọc lại tôi.

“Cậu thấy cái gì lạ lắm phải không?”  hắn hỏi, tôi nhận ra rằng chẳng phải là giọng nói đàn ông.

“Cậu là con gái,” Kolya  nhìn nàng chăm chăm và buột miệng nói. Tôi cảm thấy hai đứa tôi thật là ngốc.

“Đừng ngạc nhiên,” Korsakov nói. “Cô ta là thiện xạ hạng nhất đó. Mấy tên Đức nằm ở kia, còn có nửa cái đầu thôi, đều do cô ta bắn cả đấy.”

Kolya huýt sáo, liếc nhìn từ cô ta đến mấy tên Đức nằm chết đến bìa rừng cạnh cánh đồng.

“Từ mãi đằng kia? bao xa nhỉ, bốn trăm thước chăng? nhắm mục tiêu đang di động?”

Cô gái nhún vai. “Anh không phải chỉ huy họ nhiều trong khi họ đang di chuyển trên tuyết đâu nhỉ.”

“Về thành tích, Vika chỉ đứng thứ nhì sau Lyudmila Pavlichenko thôi.” Tiếng nói phát ra từ anh chàng với bộ hàm dưới đưa ra. “Cô ta muốn trở thành người bắn sẻ vô địch phái nữ.”

“Thành tích của Mila là bao nhiêu rồi?” Kolya hỏi.

“Tờ báo Sao Đỏ nói là 200,” Vika trả lời với tròng mắt hơi trợn lên. “Mỗi lần cô ấy xì mũi là thêm một địch quân bị nàng bắn hạ, tờ báo Lục Quân đã khẳng đinh như vậy.”

“Đó có phải là súng trường của Đức không?”

“K 98,” cô ta trả lời, vỗ nhẹ lòng bàn tay trên nòng súng. “Cây súng trường số một trên thế giới.”

Kolya huých nhẹ cùi chỏ tôi và thì thầm. “Thằng nhỏ tao muốn cứng lên rồi đó.”

“Nói gì đó?” Korsakov hỏi.

“Tôi nói thằng nhỏ của tôi sắp sửa rụng xuống đất nếu chúng ta còn tiếp tục đứng ở đây lâu hơn nữa – xin lỗi, tôi ăn nói thô lỗ.” Hắn cúi chào Vika kiểu các nhà quý phái thời xưa và trở lại với Korsakov. “Anh muốn xem giấy tờ của tôi, xin vào trong nhà. Anh muốn bắn đồng bào của anh ở đây, trên tuyết này, được thôi, bắn chúng tôi đi. Nhưng mà đứng ở ngoài trời lạnh giá này đủ rồi.”

Anh chàng dân quân rõ ràng thích bắn Kolya hơn là xem xét giấy tờ, nhưng mà giết một người lính Hồng Quân không phải là chuyện nhỏ, đặc biệt là có bao nhiêu người làm chứng ở đây. Anh ta cũng không muốn chịu thua dễ dàng như vậy, mất mặt trước đám du kích của mình. Cho nên cả hai đứng đó gườm gườm nhìn nhau thêm mười giây nữa, trong khi tôi cắn môi cố giữ hai hàm răng khỏi đập vào nhau.

Vika đánh tan bầu không khí căng thẳng. “Hai anh này chắc bị tiếng sét ái tình rồi, xem họ kìa! Không quyết định được nên đánh nhau hay trần truồng ôm nhau trên tuyết.”  

Mấy người khác cười lớn và Vika bước về phía căn nhà, mặc kệ Korsakov lườm nàng.

“Tôi đói rồi,” cô ta nói. “Mấy cô gái đó chắc ăn thịt heo suốt mùa đông.”

Đám đàn ông theo cô ta, mang theo chiến lợi phẩm, muốn được mau vào nhà ấm áp. Tôi theo dõi Vika dậm chân trước cửa nhà, bước chân trên đế giày đầy tuyết, và tự hỏi không biết thân hình cô ta ra sao dưới những lớp quần áo ngụy trang, rồi bao nhiêu lớp len và nỉ nữa.

“Cô ấy thuộc về anh phải không?” Kolya hỏi Korsakov, sau khi Vika đã bước hẳn vào nhà.

“Bộ diễu hả, người đó nhiều đàn ông tính hơn đàn bà.”

“Tốt,” Kolya trả lời, đấm nhẹ trên cánh tay tôi. “Bởi vì anh bạn tôi đây phải lòng rồi.”

Korsakov liếc nhìn tôi rồi phá lên cười. Tôi luôn luôn ghét những kẻ cười vào lỗ mũi tôi, nhưng mà lần này tôi rất hân hoan đón nhận. Tôi biết anh ta sẽ không giết chúng tôi nữa.

“Chúc các cậu may mắn, hai chú bé. Nên nhớ rằng, cô ta có thể bắn vào giữa hai mắt các cậu từ xa nửa cây số đó”

(còn tiếp)

Minh Đạo Nguyễn Thạch Hãn