Minh Đạo Nguyễn Thạch Hãn
dịch thuật
“Vào đi,” tiếng người con gái vọng ra, “Cứ vào đi, cả hai sắp chết cóng rồi đó.”
Lúc thành phố chưa bị bao vây, cô bạn của Kolya chắc là đẹp lắm: mái tóc màu hung vàng xõa ngang lưng; môi nàng vẫn còn đầy đặn; và mỗi khi nàng cười, má bên trái lại điểm một lúm đồng tiền hình trăng lưỡi liềm. Nhưng điều bất thường là má bên phải lại không có một cái tương đương, cho nên tôi cứ chờ nàng cười để có thể nhìn thấy chiếc má lúm đơn độc đó.
Khi cửa vừa mở, Kolya hôn ngay lên hai má nàng, đôi má ửng hồng khiến nàng trông có vẻ khỏe mạnh được vài giây.
“Người ta nói anh đã chết rồi!”
“Còn lâu,” Kolya đáp lại. “Đây là bạn anh, Lev. Anh ta không cho anh biết thuộc dòng tộc nào và họ là gì, nhưng có thể anh ta sẽ nói với em đó. Anh có linh tính là em và anh ta hợp nhau đấy. Lev, đây là Sonya Ivanovna. Một trong những cô gái quen thời mới lớn của tao, bây giờ vẫn còn thân nhau.”
“Ha! Ha! Một cuộc chinh phục ngắn ngủi, phải không? Như Napoleon chinh phục Mạc Tư Khoa?
Kolya cười với tôi. Hắn vẫn choàng một tay giữ cô gái sát bên mình. Cô nàng mặc ba, bốn lớp áo ấm và choàng áo khoác ngoài của đàn ông, nhưng dù dưới mấy lớp áo dày cộm đó, tôi vẫn có thể thấy rằng nàng chẳng còn mấy da thịt.
“Đây chỉ là chuyện rủ rê cổ lỗ sĩ thôi, tao gặp nàng trong một lớp lịch sử nghệ thuật. Cắt nghĩa cho nàng những sự hư hỏng của các họa sĩ nổi tiếng, từ các bức vẽ thiếu niên của Michelangelo đến mấy bức vẽ bàn chân của Malevich – Mày có biết giai thoại này không? Malevich thường phác họa bàn chân của người tớ gái vào buổi sáng và dùng để thủ dâm ban đêm.”
“Xạo không à, chẳng ai biết chuyện đó bao giờ.” Nàng thanh minh với tôi.
“Cô ấy nghiên cứu mấy họa sĩ cường tráng này, chúng làm cô rạo rực, thêm vào đôi ngụm rượu vodka nữa, thế là xong. Tao đến bên cô, thấy vậy, và chinh phục được cô nàng.”
Nàng nghiêng người về phía tôi thêm một tí, sờ lên tay áo khoác ngoài của tôi và thì thầm:”Dù sao anh ta cũng đã đến đây rồi, tôi sẽ cho anh ta bao nhiêu đó thôi.”
Tôi không quen nghe đàn bà nói về chuyện trai gái. Mấy đứa bạn trai tôi quen thì nói không ngừng nghỉ, dù chẳng tên nào có đủ hiểu biết để nói về chuyện đó, còn bọn con gái thì chỉ nói cho nhau nghe thôi. Tôi tự hỏi không biết thằng Grisha đã làm gì con nhỏ Vera chưa nhỉ, rồi chợt nhớ ra cả hai đã chết mất rồi, còn nằm dưới đám mộ bia bằng nền xi măng bể đó. Sonya nhìn thấy khuôn mặt đau khổ của tôi lại tưởng tôi đang bối rối vì câu chuyện trơ trẽn của họ. Nàng cười với tôi rất dịu dàng, ánh lên chiếc má lúm đồng tiền.
“Đừng ngại, cưng ơi. Chúng tôi không phải là bọn ma cà bông đâu.”
Nàng hướng về phía Kolya và nói: “Cậu ta thật dịu hiền. Anh tìm thấy cậu ta ở đâu đó?”
“Hắn ở trong chung cư Kirov, gần đường Voinova.”
“The Kirov hả? Mới bị xập tối qua, thành thật chia buồn nghe, cậu bé đáng yêu.”
Nàng bọc lấy tôi trong vòng tay. Giống như tôi được người bù nhìn ôm vậy. Tôi không cảm thấy một thân hình đàn bà dưới lớp áo dày đó, mà chỉ là những lớp nỉ màu xám. Dầu sao cũng cảm thấy ấm áp vì có người phụ nữ đã quan tâm đến mình. Dù cho nàng chỉ làm theo phép lịch sự, tôi vẫn thấy xúc động.
“Vào đi,” nàng nói vừa cầm tay tôi, bao tay da chạm bao tay da. “Bây giờ, chỗ này là nhà của cậu. Nếu cậu cần nghỉ một đêm, một tuần, đây là chỗ ngủ của cậu. Ngày mai cậu có thể giúp tôi mang nước sông Neva lên đây.”
“Ngày mai chúng tôi có việc phải làm.” Kolya trả lời, nhưng nàng phớt lờ, dục chúng tôi vào phòng khách. Một đám 6 người đang ngồi thành nửa vòng tròn chung quanh lò đốt. Họ giống như một đám sinh viên đại học, thanh niên vẫn còn dáng dấp thể thao, để râu ria rậm rạp, thiếu nữ tóc ngắn và bông tai kiểu bụi đời. Họ đắp chung mấy cái chăn dầy, đang uống trà và nhìn chúng tôi, những kẻ mới đến, không một lời chào hỏi. Tôi thông cảm sự thiếu nhã nhặn đó. Người lạ, tối thiểu cũng gây khó chịu, tệ hại hơn, có thể gây đổ máu – Dù không có gì xảy ra đi nữa, họ vẫn muốn có đồ ăn.
Sonya giới thiệu chúng tôi, tên từng người theo vòng tròn, nhưng không ai nói một lời cho đến khi Kolya làm thân bằng cách mở mấy cái kẹo thư viện ra mời mọi người. Thật ra không thể nào có hứng thú nhai thứ kẹo đó nhưng ít ra vẫn còn cái gì để ăn, để cho máu tiếp tục lưu thông, và chẳng bao lâu cuộc chuyện trò lại tiếp tục.
Đám bạn của Sonya thực ra là Bác Sĩ Giải Phẫu và Y tá, không phải sinh viên Đại Học. Họ vừa xong ca trực 24 giờ, cưa chân tay, gắp đầu đạn từ xương bể nát, cố gắng chắp vá những thân thể không còn lành lặn, dù không có điện, thuốc mê, và tiếp máu. Ngay cả nước sôi để khử trùng dụng cụ mổ xẻ họ cũng không có đủ.
Sonya lên tiếng: “ Cậu Lev này sống trong chung cư Kirov.” Nàng hất đầu về phía tôi với sự thông cảm. “Tòa nhà trên đường Voinova, bị trúng bom tối hồi hôm.”
Có vài người thì thầm xin lỗi, gật đầu nhẹ như chia buồn.
“Cậu có ở trong đó khi bom nổ không?”
Tôi lắc đầu, hướng về phía Kolya, hắn đang ghi vội điều gì đó trong cuốn sổ bằng đoạn viết chì, không hề để ý đến chúng tôi. Tôi hướng về đám Bác Sĩ và Y tá, họ đang đợi câu trả lời. Họ chỉ là những người xa lạ cần gì chia sẻ những sự thật đau lòng?
“Lúc ấy tôi đang ở với bạn bè.”
Timofei nói: “Một vài người sống sót.” Hắn là bác sĩ giải phẫu, dáng như một họa sĩ, mang cặp kiếng không niềng. “Tôi nghe ai đó nói như vậy trong nhà thương.”
“Thật hả? Bao nhiêu người?”
“Không biết, không lắng nghe kỹ. Xin lỗi, chỉ là … một trong những tòa nhà bị sụp đổ hằng đêm.”
Tin đồn có người sống sót khiến tôi lên tinh thần. Hầm tránh bom dưới thềm nhà rất kiên cố - nếu nhảy xuống kịp thời, may ra thoát được. Vera và 2 thằng sinh đôi luôn chạy xuống đó với gia đình khi còi báo động vang lên. Zavodilov anh chàng du đãng thì khác, tôi chưa bao giờ thấy hắn chạy xuống hầm. Hắn vẫn ngủ tỉnh bơ khi còi hụ hay trời sáng bảnh mắt, trán đắp khăn ướt lạnh và một cô gái trần như nhộng nằm bên cạnh. Có thể tôi tưởng tượng như vậy. Không, hắn không xuống hầm trú ẩn, dù sao hắn chẳng mấy khi ở nhà ban đêm, có lẽ đi làm những chuyện bí mật hay ăn nhậu ở nhà đám bạn bè trong nhóm tội phạm.
Sonya rót thêm hai chén trà nhạt đưa cho tôi và Kolya. Tôi cởi găng tay len ra, đó là lần đầu tiên từ khi ăn sáng ở văn phòng Đại Tá. Ly nước ấm làm tôi cảm tưởng đang có một cái gì sống động giữa hai bàn tay, một con vật nhỏ bé với nhịp tim đập và một linh hồn hẳn hoi. Tôi để hơi ấm phà vào mặt và trong giây lát không để ý Sonya đã hỏi tôi câu gì.
“Xin lỗi, cô hỏi gì cơ?”
“Tôi nói, gia đình của cậu có ở trong chung cư lúc đó không?”
“Không, họ đã đi khỏi hồi tháng 9 vừa qua.”
“Thế thì tốt. Gia đình tôi cũng vậy. Mấy thằng em tôi đã đi Mạc Tư Khoa cả.”
“Và bây giờ Bọn Đức cũng đang ở ngưỡng cửa Mạc Tư Khoa.” Pavel nói, anh chàng có khuôn mặt láu lỉnh, luôn nhìn về phía lò đốt, chẳng dòm tới ai. “Chúng sẽ chiếm Mạc Tư Khoa trong vài tuần.”
“Đế cho chúng chiếm.” Timofei nói. “Chúng ta chơi trò Rostopchin với bọn Đức, Hủy diệt tất cả trước khi rút lui. Xem chúng trú ẩn ở đâu? Lấy gì mà ăn? Mùa đông sẽ thanh toán chúng nó.
“Chơi trò Rostopchin … ư.” Sonya nhăn mặt như thể ngửi thấy mùi gì rất khó chịu. “Anh làm ông ta thành anh hùng đó.”
“Ông ta là một anh hùng. Cô chớ nên học sử ký từ tác giả Tolstoy.”
“Vâng, Vâng, Công tước Rostopchin, bạn của nhân dân.”
“Này đừng đem chính trị vào nghe, đây đang nói về chiến tranh, không phải đấu tranh giai cấp.”
“Không mang chính trị vào ư? Ai cần mang chính trị vào cơ? Anh nghĩ chính trị không xen vào chiến tranh sao?”
Kolya im lặng trong cuộc tranh luận, nhìn chén trà trong đôi tay rồi lên tiếng: “Bọn Đức sẽ không chiếm Mạc Tư Khoa.”
“Căn cứ vào thẩm quyền nào thế?” Pavel hỏi.
“Tôi chứ ai. Bọn Đức chỉ cách Mạc Tư Khoa 30 Cây số hồi đầu tháng 12, bây giờ thì đã xa ra 100 cây số rồi. Đoàn quân Wehrmacht chưa bao giờ rút lui. Chúng không biết cách rút lui. Cái mà chúng được huấn luyện và nghiên cứu trong sách vở là tấn công thôi. Tấn công, tấn công, tấn công. Bây giờ thì đi thụt lùivà chúng sẽ không ngừng đi lùi cho đến khi nằm ngửa lưng ở Bá Linh. ”
Một lúc lâu, không ai nói một lời. Bọn đàn bà nhìn Kolya, mắt họ ngời sáng trên khuôn mặt ốm yếu. Họ đều có một chút thiện cảm với hắn.
“Xin lỗi, cho tôi hỏi câu này, đồng chí,” Pavel nói, giọng chế diễu, trong lối phát âm Đồng Chí. “Nếu bạn là nhân vật quan trọng trong quân đội, như bạn vừa nói, sao bạn lại ngồi ở đây với chúng tôi?”
“Tôi không tiết lộ sứ mạng bí mật của tôi được,” Kolya trả lời, rất bình tĩnh trước câu hỏi móc lò của anh chàng Bác Sĩ. Hắn nhắp một ngụm trà và ngậm trong miệng ngụm nước ấm một lúc. Chợt thấy Sonya vẫn đang hướng về hắn, bèn mỉm cười với nàng. Cả bọn im lặng. Không ai nhúc nhích, nhưng bầu không khí đã thay đổi với cặp diễn viên Sonya và Kolya lên sân khâu, dưới ánh đèn hội tụ, chúng tôi chỉ là đám khán giả thầm lặng đang tự hỏi không biết có nhìn được chút da thịt nào không? Trò mơn trớn đã bắt đầu rồi đấy, mặc dầu họ ngồi cách xa nhau, và thân thể bọc trong nhiều lớp len dầy cộm. Tôi ước mong một ngày nào đó, có cô gái cũng nhìn tôi đắm đuối như vậy, nhưng tôi biết chuyện đó sẽ không bao giờ xảy ra. Với đôi vai nhỏ hẹp, đôi mắt vừa canh chừng vừa sợ sệt như loài gặm nhấm, tôi không phải là đối tượng của hạng ham muốn xác thịt. Tệ nhất là cái lỗ mũi của tôi, cái lỗ mũi đáng ghét, cái lỗ mũi khoằm của hàng ngàn điều sỉ nhục. Thật là tệ hại, khi đã là người Nga gốc Do Thái, lại còn mang cái mũi của những hình biếm họa chống Do Thái nữa, nó ảnh hưởng sâu đậm đến sự tự ti. Phần lớn tôi rất tự hào về gốc Do Thái, nhưng không muốn mình trông giống Do Thái. Tôi muốn mình giống Aryan, tóc vàng, mắt xanh, vai rộng và cằm bạnh. Tôi muốn được giống như Kolya.
Kolya nháy mắt với Sonya và uống nốt tách trà. Hắn thở dài, nhìn đăm đăm vào xác trà ở đáy chén.
“Mày có biết đã 9 ngày rồi tao chưa đi cầu không?”
Tối hôm đó tất cả chúng tôi đều ngủ ngoài phòng khách, trừ Kolya và Sonya, họ ra dấu hiệu ngầm với nhau và biến mất vào phòng ngủ. Bọn tôi nằm sát nhau cho ấm và đắp chung mấy chiếc mền, cho nên dù lò đốt đã tắt ngúm lúc nào, tôi cũng không đến nỗi chết cóng. Trời lạnh không làm phiền tôi bằng tiếng rên rỉ nho nhỏ của Sonya. Tiếng rên rỉ đó không phải là bộc lộ khoái cảm, mà dường như Kolya đã làm tình để giải tỏa những đau khổ trong sáu tháng qua của nàng, giải tỏa sự đói và lạnh, nỗi sợ hãi bom đạn và bọn lính Đức. Sonya dễ thương và đáng yêu, nhưng sự sướng khoái của nàng nghe thật khó chịu – Tôi cũng muốn là người được giải tỏa cho người đẹp nào đó ra khỏi tình trạng chiến tranh bằng cái của chính mình. Nhưng thực tế, tôi đang nằm ngủ trên sàn nhà của một kẻ xa lạ, cạnh một tên đàn ông tôi không quen, hắn hay giật mình trong giấc ngủ và hôi mùi bắp cải luộc.
Tôi không tưởng tượng được cuộc làm tình lại kéo dài như thế - ai còn sức lực cho việc ấy? – nhưng hình như nó kéo dài cả nửa đêm, Sonya rên rỉ, Kolya thì thầm gì đó tôi không nghe được qua bức tường mong manh. Hắn có vẻ rất bình thản, như thể đang đọc cho nàng nghe một bài báo. Tôi tự hỏi không biết hắn nói cái khỉ gì với nàng. Bạn nói cái gì với người con gái khi đang làm tình? Thật lý thú để tìm hiểu điều đó. Có thể hắn đang đọc một đoạn văn của một tác giả mà hắn khâm phục một cách điên cuồng. Có thể hắn đang kể cuộc chiến đấu với vợ chồng tên khổng lồ ăn thịt người, nhưng chắc không phải vậy. Tôi nằm trằn trọc trong bóng tối, nghe hai người thì thầm, trong khi gió lộng qua khung cửa và tia lửa hồng cuối cùng bùng lên trong lò đốt. Âm thanh lẻ loi nhất trên trần thế là tiếng của hai kẻ đang làm tình với nhau.