Đám dân quân dùng một căn nhà cách hồ Ladoga vài cây số trong đất liền làm nơi trú ẩn, đó là cái chòi nhỏ của người thợ săn đã bị bỏ hoang từ lâu, ẩn trên sườn đồi dầy đặc cây thông. Chúng tôi đến đó một giờ trước bình minh. Bầu trời chuyển dần từ đen ra xám, tuyết rơi nhẹ khi trời sáng tỏ hơn. Mọi người đều nghĩ đó là một điềm tốt, tuyết sẽ che phủ những dấu chân và báo hiệu một ngày ấm áp hơn.
Trên đường tới cái chòi để dừng chân chúng tôi đi theo dãy sườn đồi nhìn xuống một ngôi làng bị đốt. Lửa đã dịu, những căn nhà nhỏ xập xuống không một lời than vãn, tàn lửa bùng lên không trung. Từ xa nhìn rất đẹp, và tôi nghĩ thật là kỳ cục, sự tàn bạo thường làm đôi mắt thỏa mãn, giống như nhìn đạn lửa vẽ những đường sáng trong đêm tối. Khi đi ngang ngôi làng chỉ cách không hơn 1 cây số, chúng tôi nghe tiếng súng nổ, bảy hay tám cây súng máy vang rền đồng điệu. Ai cũng hiểu tại sao nhưng vẫn tiếp tục bước đi.
Căn chòi hình như được ghép bởi những mảnh gỗ cũ bằng đinh rỉ sét. Chủ nhân của nó chắc không có nhiều kinh nghiệm về thợ mộc và chỉ làm qua loa. Cánh cửa xiêu vẹo trên bản lề, không có cửa sổ, chỉ có một ống khói nhỏ nhô ra khỏi mái nhà cho khói thoát hơi, nền nhà được làm bằng đất nện cứng. Bên trong, mùi phân người hôi thối rất khó chịu. Trên tường có những dấu hằn sâu như thể bị cào bởi móng sắc thú vật, và tôi suy nghĩ mãi trong đầu về một cảnh tượng trong đêm tối, khi những ngọn đèn cầy đã tắt ngúm, không biết mấy con ma của lũ chồn, cáo bị lột da có hiện hồn ra để cũng làm như vậy với khách vãng lai không.
Bên ngoài trời vẫn lạnh, trong nhà chỉ là nơi tránh gió và chẳng ấm áp thêm tí nào. Korsakov chỉ định người gác ca đầu tiên, thật không may mắn cho anh ta. Anh chàng mặc bộ đồ trượt tuyết cởi túi đeo lưng xuống và gầy một “lò sưởi sang trọng”, bằng những mảnh gỗ vụn còn sót lại. Khi ngọn lửa trong lò bùng lên, chúng tôi chen chúc ngồi sát lại gần nhau, mười ba người đàn ông và một đàn bà – hay nói đúng ra, mười hai đàn ông, một đàn bà và một thằng nhóc. Trong đêm đó, tôi tự hỏi hằng trăm lần, không biết nàng trông nàng như thế nào nếu cởi hết những quần áo bẩn thỉu đó ra, chắc chỉ thấy làn da nhợt nhạt dơ dáy che phủ những đường gân máu xanh xao. Không biết nàng có đôi nhũ hoa không hay ngực phẳng lì như một thằng con trai? Hông nàng nhỏ nhắn như của tôi, điều đó thì khẳng định rồi, nhưng dù với mái tóc cắt ngắn và chiếc cổ đầy đất vẫn không thể dấu được vẻ đàn bà bởi cái môi dưới cong cớn một cách lãng mạn như vậy. Không biết mấy người đàn ông trong bọn họ có để ý đến nàng không, hay họ cũng nhìn nàng như Korsakov đã nhìn, một người bắn sẻ chẳng có gì hấp dẫn với đôi mắt kỳ lạ. Họ ngốc nghếch hay tôi nhỉ?
Phân người hôi thối làm tôi chảy nước mắt, nhưng chẳng bao lâu mùi khói át hẳn mùi hôi, lửa và thân nhiệt ấm áp làm căn nhà dễ chịu hơn. Bây giờ tôi có thể ngủ ở bất cứ chỗ nào, với chiếc áo choàng hải quân của cha tôi làm nệm và khăn choàng cổ gấp lại làm gối, lần đầu tiên vừa đặt mình xuống là tôi thiếp đi.
Một lúc sau, Kolya thúc nhẹ.
Hắn nói nhỏ: “Này, mày còn thức không?”
Tôi nhắm mắt thật chặt, hy vọng hắn sẽ để tôi yên.
“Mày giận tao hả?” hắn hỏi. Miệng hắn sát bên tai tôi, hắn có thể thì thầm thẳng vào óc tôi không sợ làm phiền những người khác. Tôi muốn đấm một cái để hắn im miệng, nhưng tôi không muốn hắn đánh lại.
“Không,” tôi trả lời. “Ngủ đi.”
“Tao xin lỗi đã nói dối mày. Mặc dù tao tưởng là chúng ta sẽ chết, dù sao tao cũng sai rồi.”
“Cám ơn,” tôi bảo hắn, rồi nằm nghiêng một bên hy vọng hắn sẽ hiểu ý tôi.
“Mày thích tựa đề cuốn sách phải không? The Courtyard Hound? Mày hiểu nghĩa gì không?”
“Làm ơn … để tao ngủ.”
“Xin lỗi, thôi ngủ đi.”
Ba mươi giây trôi qua im lặng, tôi không thể thản nhiên được bởi vì tôi biết hắn vẫn còn thức, nhìn lên trần nhà, chờ để hỏi tôi câu khác.
“Mày muốn biết sự thật tại sao tao trốn khỏi tiểu đoàn của tao phải không?
“Ngày mai hãy nói.”
“Tao đã không gần đàn bà bốn tháng. Hai viên bi của tao kêu leng keng như hai quả chuông nhà thờ. Mày tưởng tao nói đùa phải không? Tao không giống như mày. Tao không kềm chế được như mày. Tao làm tình với bạn gái đầu tiên 3 ngày liên tiếp sau khi làm lần đầu. Lúc đó tao vừa 12 tuổi, chưa mọc lông, nhưng tao đã nhét vào con bé Klava Stepanovich trong buồng lò đốt, bum bum bum.”
Bum bum bum?
“Tao nói cho mày nghe, tao thèm khát như thế nào. Một tuần mà không được thỏa mãn, đầu óc tao không tập trung được, không suy nghĩ được, tao đi lòng vòng trong giao thông hào với thằng nhỏ ngỏng lên mãi.”
Hơi thở của hắn nóng hổi bên tai, tôi cố nhích xa hơn nhưng chúng tôi đều chen chúc với nhau trên nền nhà như những điếu thuốc lá đựng trong bao giấy.
“Cả tiểu đoàn dự định làm tiệc ăn mừng đêm giao thừa. Có rượu vodka, và ca hát nữa; Tao nghe đồn, tụi lính đã tìm được mấy con heo dấu trong nhà kho nông trại nào đó, và họ sẽ làm heo quay. Cả đêm vui nhộn phải không? Cho nên tao nghĩ đây là cơ hội tốt, để họ thưởng thức vodka và heo quay, tao có công việc riêng của mình. Nơi đóng quân chỉ cách Piter chưa đến một giờ lái xe. Tao có người bạn liên lạc về bộ chỉ huy. Anh ta sẽ làm việc ba bốn giờ ở thành phố. Toàn hảo. Tao đi theo anh ta, hắn bỏ tao ở nhà người bạn –“
“Sonya?”
“Không, một cô gái tên Yulia. Không phải là hoa hậu thế giới, cũng không phải là người đẹp. Nhưng nghe này Lev, cô này làm tao thèm muốn khi nàng dũa móng tay. Em bé của nàng như là ảo thuật. Thật đấy. Nàng sống trên lầu 6, trong lúc leo lên đó, tao đã chuẩn bị sẵn. Định làm tình kiểu nào – đẩy nàng nằm trên trường kỷ, chổng mông, thọc sâu vào. Tao không biết mày có học được gì ở dưới nhà không, nếu không, thì đó cũng là kiểu làm tình mày thích. Mày sẽ vô sâu lắm. Cuối cùng cũng lên tới căn chung cư của nàng, tao bắt đầu mở dây lưng ra và đập cửa nhà nàng, một bà già mở cửa. Chỉ cao hơn người lùn một chút, trông như bà già 200 tuổi. Tao bảo với bà ta rằng tao là bạn của Yulia và bà nói với tao rằng: ‘Chúa tha tội cho tôi, Yulia đã chết cách nay một tháng.’ Chúa tha tội cho tôi! Khốn nạn thật! Cho nên tao nói chia buồn với mụ già, cho mụ một mẩu bánh mì vì mụ không đứng nổi, và chạy xuống dưới nhà. Thời gian không còn nhiều. Còn một con nhỏ nữa ở gần đó, một trong những nữ vũ công mà tao đã kể cho mày nghe. Nàng có trái tim băng giá nhưng sở hữu một cặp giò đẹp nhất Piter. Tao phải leo qua cổng sắt để vào tòa nhà nàng ở, chút xíu thì bị cọc sắt chọc thủng đít, nhưng cũng vượt qua được. Lên đến chung cư của nàng, đập cửa và nói ‘Anh đây, Nikolai Alexandrovich, cho anh vô nhà với.’ Cửa mở ra, thằng chồng mập ú mắt chuột nhìn chòng chọc vào tao. Thằng thối tha đê tiện chẳng bao giờ ở nhà, trừ hôm nay. Hắn là người của đảng, dĩ nhiên rồi,. hắn thường làm việc trong văn phòng, vẽ ra những luật lệ mới cho quân đội, nhưng hôm nay quyết định ở lại nhà để hành hạ mụ vợ trong đêm giao thừa. Hắn hỏi tao một cách giận dữ “Anh là ai? Làm gì ở đây?’ như thể tao làm hắn mất mặt vì đập cửa nhà hắn và đòi hỏi cái ấy ướt át của vợ hắn đặt trên đĩa. Tao muốn đấm hắn ngã chổng gọng, nhưng như vậy đời tao cũng tàn, cho nên tao chào hắn, một thằng dân sự khốn kiếp, bảo hắn là tao gõ nhầm cửa nhà, và biến mất. Bây giờ thì tao khốn nạn rồi. Chỉ còn mỗi con nhỏ quen ở phía này thành phố tên là Roza, nhưng mà nàng là gái điếm chuyên nghiệp mà tao thì chẳng còn đồng nào dính túi. Tao là khách quen, may ra nàng tin tưởng, may ra nàng sẽ lấy đồ ăn để trao đổi, phải không? Nàng ở cách đó chừng hai cây số thôi. Tao chạy vội vã, mồ hôi chảy ra nhễ nhại, đã từ hồi tháng Mười, chưa bao giờ đổ mồ hôi như thế. Chẳng còn nhiều thì giờ trước khi thằng bạn tao trở lại. Chạy gần đứt thở, cuối cùng cũng đến được khu chung cư, nhảy 4 cấp thang lầu mới đến căn phòng của nàng; cửa không khóa, tao lách vào, thấy đã có 3 tên lính đợi trong nhà bếp, đang chuyền tay nhau chai vodka. Tao có thể nghe được tiếng rên rỉ của nàng trong phòng bên kia và ba tên đần độn say khướt này đang vỗ lưng nhau ca nhạc đồng quê. Tên cuối cùng trong khách chờ nói:’Đừng có lo, tôi sẽ mau thôi’.
“Tao đề nghị cho họ tiền để được đi trước, nhưng mà tao thì không có tiền và bọn họ cũng không đến nỗi ngu đần cho lắm để lấy giấy nợ của tao. Tao nói với họ tao phải trở về đơn vị, một trong ba tên đó nói ‘Đêm nay là đêm Giao Thừa, ai cũng say sưa! Miễn là anh bạn cứ trở về sáng hôm sau là được.’ Nghe cũng đúng, bọn họ vẫn chuyền tay nhau chai vodka, chẳng bao lâu tao nhập bọn uống với họ và hát nhạc đồng quê khốn kiếp đó còn to hơn bọn chúng. Một giờ sau tao cũng được nằm với Roza. Tao không cần biết ai nói gì về gái điếm, nàng là cô gái dễ thương – nàng chịu trao đổi với tao để nhận miếng bánh mì còn sót lại, chẳng nhiều nhặn gì. Nàng nói cái đó của nàng đau lắm nên phải dùng miệng vậy. Mười lăm phút sau tao đã hứng trở lại, nàng cười và nói, ‘Ồ, em thích anh, trẻ và sung sức,’ và nàng để tao làm từ từ, nhẹ nhàng. Rồi nửa giờ sau lại làm lần nữa. Có lẽ tao cũng sả cả lít dung dịch trong người nàng, từ trên xuống dưới.”
Tôi cảm thấy hơi khó chịu khi nghĩ rằng Kolya đã đang tự làm hắn động tình khi kể lại câu chuyện.
“Thế là mày đã trễ chuyến xe trở về đơn vị?”
“Tao đã trễ cả mấy tiếng đồng hồ. Nhưng chẳng lo lắng gì cả, có thể quá giang xe khác trở về mà. Tao quen hầu hết mấy tên tài xế liên lạc hậu cứ, chẳng khó khăn gì. Mày phải thấy tao bước ra khỏi khu chung cư của Roza như thế nào: một người hoàn toàn khác với lúc bước vào, thoải mái, mặt mày rạng rỡ, bước đi nhẹ nhàng. Bước ra khỏi cửa chính của tòa nhà, nhảy qua lối đi, và gặp chiếc xe tuần cảnh của tụi NKVD, bốn thằng chó đẻ chặn tao lại. Chúng nó đòi xem giấy phép. Tao trả lời chẳng có giấy phép gì cả. Tao chuyển văn thư cho Tướng Stelmakh – người làm kế hoạch hành quân, ông ta cần súng trường, đạn súng cối, ông ta không có thì giờ để ký sự vụ lệnh thối tha cho tao. Tao nghĩ Stelmakh là người cùng sắc tộc với mày, mày biết không?”
“Câu chuyện này đến khi nào mới chấm dứt? Mày định kể cho tao suốt đời sao?”
“Cái thằng tuần cảnh cao quý này hạch sách tao đủ điều, hắn vẫn còn bộ râu Hitler. Mày chắc đã nghĩ rằng giờ này mọi người trong nước Nga với bộ râu Hitler hẳn đã cạo hết rồi phải không, nhưng mà không, thằng khốn kiếp này tưởng rằng hắn trông đẹp trai lắm với bộ râu đó. Nó hỏi tao rằng tại sao tao chuyển văn thư cho tướng Stelmakh tới tòa nhà chung cư trong khu Vyborg. Tao quyết định nói cho nó biết một chút sự thật chắc chẳng hại gì, gợi lên một chút lòng trắc ẩn. Tao nháy mắt với nó, bảo rằng trong khi chờ đợi đón xe trở về bộ chỉ huy của tướng Stelmakh, tao đi xả xui một chút thôi mà. Mày chắc phải nghĩ rằng nó sẽ cười to và vỗ trên lưng tao rồi nói lần tới hãy xin sự vụ lệnh đàng hoàng trước khi rời khỏi đơn vị. Bốn tháng tao ở tiền tuyến thì cái thằng lùn râu ria này chạy lăng quăng trong thành phố Piter, săn bắt mấy tên lính mang chút thịt thà hay một ít gạo về cho gia đình. Tao đã sai lầm khi cố gợi lòng trắc ẩn của một tên cạo giấy văn phòng. Nó ra lệnh đàn em còng tay tao rồi cười khinh khỉnh như một thượng cấp và bảo tướng Stelmakh hiện đang ở Tikhvin, cách đây 200 cây số. ông ta mới thắng một trận quan trọng.”
“Đáng lẽ mày không nên nhắc tới Stelmakh. Đồ ngu.”
“Dĩ nhiên là tao ngu rồi! Thằng nhỏ của tao còn ướt!”
Mấy người dân quân thì thầm biểu hắn im miệng lại và hắn hạ giọng. “Đầu óc tao đặc quánh, không tin rằng nó lại kết tội tao. Mày có hiểu tình trạng của tao thay đổi mau đến cỡ nào không?. Tao vừa mới là thằng lính rất đàng hoàng lúc buổi chiều, và chỉ 5 giờ sau bị kết tội đào ngũ.Tao tưởng đã bị bắn chết ngay tại đó trên đường phố. Nhưng chúng nó mang tao về nhà tù Crosses. Rồi tao gặp mày, thằng nhóc Do Thái buồn giận bất thường của tao.”
“Yulia chết như thế nào?”
“Cái gì? Tao không biết. Tao đoán là cô ta bị chết đói.”
Chúng tôi nằm yên lặng bên nhau vài phút, lắng nghe những người chung quanh ngủ say, một vài người ngủ yên lặng, có người khò khè trong lỗ mũi, có người ngáy như gió thổi qua ống khói lò sưởi. Tôi cố phân biệt hơi thở của Vika với người khác, chỉ là tò mò muốn biết ban đêm cô ấy ngáy như thế nào, nhưng mà không thể nào phân biệt được.
Tôi đã bị Kolya quấy nhiễu, nằm thao thức nghe hắn nói chuyện không ngừng, nhưng trong yên lặng, bỗng nhiên thấy cô đơn vô cùng.
“Mày ngủ chưa?” tôi hỏi.
“Hừm!” hắn lẩm bẩm, yếu ớt, đúng là một kẻ dễ ngủ, hắn đã kể xong câu chuyện, bây giờ thì chìm trong mộng mị.
“Tại sao ban đêm trời lại tối thui?”
“Cái gì?”
“Nếu có hằng tỉ ngôi sao, và hầu hết đều sáng rực rỡ như mặt trời, và ánh sáng di chuyển không ngừng, thì tại sao trời không luôn luôn sáng?”
Tôi thật sự không mong câu trả lời. Tôi đoán rằng hắn sẽ khụt khịt và bảo tôi ngủ đi thôi hay vỗ nhẹ trên người tôi và nói đại khái như “Trời tối vì mặt trời lặn mất rồi”. Nhưng hắn ngồi nhổm dậy nhìn tôi. Tôi có thể thấy bộ mặt nhăn nhó của hắn lờ mờ dưới ánh sáng của cái lò sưởi quý phái.
“Đó là câu hỏi rất hay,” hắn suy nghĩ một chút, rồi nhìn chăm chú ra ngoài khoảng không đen tối xa hẳn ánh sáng của lò sưởi. Cuối cùng, hắn lắc đầu, ngáp dài, và nằm xuống đất trở lại. Chỉ 10 giây sau hắn đã ngủ say, ngáy khò khò.
Tôi vẫn trằn trọc khi người gác trở vào đánh thức người kế thay phiên anh ta. Hắn bỏ thêm vài cành cây vào bếp lò, và nằm xuống trong cái vòng tròn của đám người hỗn tạp. Thêm một giờ nữa, tôi nằm nghe tiếng lốp đốp của củi cháy, suy nghĩ về ánh sáng của các vì sao và về Vika, cuối cùng tôi cũng rơi vào giấc ngủ và mơ thấy những cô gái mập mạp rơi xuống từ trên trời.
Minh Đạo Nguyễn Thạch Hãn